ဒီဂ်စ္တယ္ေခတ္မွာ ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြ social media အသုံးျပဳမွုက တစစ ျမင့္တက္လာပါတယ္။ ဒါကိုတားဆီးဖို႔ဆို တာလည္း မျဖစ္နိုင္င္သလို ျဖစ္လည္းမျဖစ္သင့္ဘူးလို႔ဆိုရမွာပါ။ အလ်င္အျမန္တိုးတက္ေနတဲ့ေခတ္မွာ ေခတ္ေရစီးေၾကာင္း က နည္းပညာအသစ္ေတြကို သိရွိဖို႔ကလည္း ယေန႔ေခတ္ရဲ့ လိုအပ္ခ်က္ျဖစ္လာေနလို႔ပါ။  ဒါေပမယ့္ ဆယ္ေက်ာ္ သက္ေလးေတြ social media သုံးတဲ့ေနရာမွ အုပ္ထိန္းသူေတြအေနနဲ႔ လမ္းေၾကာင္းျပေပး၊ ထိန္းကြပ္ေပး နိုင္ဖို႔ေတာ့ လိုပါတယ္။ ျမန္မာနိုင္ငံမွာဆိုရင္ေတာ့ Facebook အသုံးျပဳမွုပိုမ်ားတဲ့အတြက္ ဆယ္ေက်ာ္သက္ကေ လးေတြ ဆိုရွယ္မီဒီယာအသုံးျပဳမွုကို ထိန္းေက်ာင္းရာမွာ ဘာေတြလုပ္ရင္ေကာင္းမလဲဆိုတာကို အဲ့ဆိုက္ဒ္ေပၚမွာ အမ်ားဆုံးအေျခခံၿပီးတင္ျပေပးသြားပါမယ္။

အားလုံးသိထားသလို အြန္လိုင္းက မလုံျခဳံပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဒီေခတ္မွာ အဓိကဆက္သြယ္ေရးစနစ္တစ္ခုအေနနဲ႔ သုံးေန ၾကတဲ့အတြက္ မသုံးဘဲေရွာင္ဖို႔ကလည္း နည္းနည္းေတာ့ခက္ပါတယ္။ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ေတြ social media သုံးတဲ့ေနရာမွာ သူငယ္ခ်င္းအခ်င္းခ်င္းအြန္လိုင္းကတစ္ဆင့္ ခ်ိတ္ဆက္ဖို႔၊ သူငယ္ခ်င္းေတြရဲ့ တစ္ေန႔တာအျဖစ္အပ်က္ေတြကို သိဖို႔၊ လူႀကီးတစ္ေယာက္ျဖစ္ဖို႔အားယူေနတဲ့  ဆယ္ေက်ာ္သက္ေလးေတြအတြက္ ကိုယ္ပိုင္ identity ကို ေဖာ္ျပ နိုင္ဖို႔၊ သက္တူရြယ္တူေတြဆီက အသိအမွတ္ျပဳမွုနဲ႔ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အေထာက္အပံ့ေတြရနိုင္ဖို႔စတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ အမ်ိဳးမ်ိဳးအျပင္ ေခတ္မီတဲ့နိုင္ငံေတြမွာဆို စာသင္ခန္းထဲက group work ေတြအတြက္ခ်ိတ္ဆက္ဖို႔ပါ social media ကို အသုံးျပဳၾကပါတယ္။

အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ အြန္လိုင္းေပၚက ဘဝနဲ႔ offline က ပုံမွန္ဘဝကြာျခားခ်က္ကို နားလည္နိုင္ေပ မယ့္ ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြအတြက္ကေတာ့ ဒီႏွစ္ခုက အတူတူလိုပါပဲ။ သူတို႔အျပင္မွာ အေပါင္းအသင္းေတြနဲ႔ ထိေတြ႕ဆက္ဆံသလို အြန္လိုင္းကိုလည္း ဒီအတိုင္းပဲ အသုံးျပဳၾကပါတယ္။ ဆယ္ေက်ာ္သက္ကေလးေတြဟာ သူတို႔ရဲ့ ကိုယ္ေရးရာဇဝင္အခ်က္အလက္အားလုံးလိုလိုကို social media ေတြေပၚမွာ ေဖာ္ျပေလ့ရွိၾကတယ္။ ဒါကို အခြင့္ေကာင္းယူမယ့္ လူမသမာေတြကလည္း အြန္လိုင္းမွာ အနည္းနဲ႔အမ်ားရွိေနပါတယ္။ ဒါတင္မကပါဘူး။ သက္တူရြယ္တူေတြရဲ့ ဖိအားေတြ၊ မလိုမုန္းတီး ေျပာဆိုမွုေတြနဲ႔ အြန္လိုင္းကတစ္ဆင့္ ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြကို အနိုင္က်င့္မွုေတြကလည္း သတိထားရမယ့္ အႏၲရာယ္ေတြပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ social media အသုံးျပဳမယ့္ ဆယ္ေက်ာ္ သက္ေတြကို အုပ္ထိန္းသူေတြက နည္းျပေပးနိုင္ဖို႔က အရမ္းအေရးႀကီးပါတယ္။

အေကာင္းဆုံးဆိုရွယ္မီဒီယာ အႀကံေပးအျဖစ္ ယုံၾကည္မွုကို တည္ေဆာက္ပါ။

ကိုယ္က ဆိုရွယ္မီဒီယာကို ဆယ္ေက်ာ္သက္ကေလးေတြကို ေပးမသိဘဲ ထိမ္ဝွက္ထားရင္ေတာင္မွ ဗီဒီယိုဂိမ္းေတြကို အြန္လိုင္းမွာ စကစားရာက တစ္ဆင့္ ဆိုရွယ္မီဒီယာကို အေႏွးနဲ႔အျမန္ သုံးလာၾကမွာပါ။ အဲေတာ့ ကိုယ္က စၿပီး ဆိုရွယ္မီဒီယာကို မိတ္ဆက္အသုံးျပဳခြင့္ေပးမယ္၊ အသုံးျပဳနည္းေတြကို အႀကံဉာဏ္ေပးမယ္ဆိုရင္ ကေလးနဲ႔ အုပ္ထိန္းသူ နဲ႔အၾကားမွာလည္း ယုံၾကည္မွုပိုတိုးပြားေစပါတယ္။ အဲေတာ့ အြန္လိုင္းေပၚမွာ အႏၲရာယ္ၾကဳံလာခဲ့ရင္ေတာင္မွ ကေလးက ကိုယ့္ကို တိုင္ပင္လာပါလိမ့္မယ္။

အသက္အရြယ္ကို Facebook ေပၚမွာ အမွန္အတိုင္းေဖာ္ျပဖို႔ တိုက္တြန္းပါ။

Facebook အသုံးျပဳခြင့္ အသက္အရြယ္က ၁၃ ႏွစ္ကစပါတယ္။  ဒါေပမယ့္လည္း users အမ်ားစုက အရြယ္ေရာက္ၿပီး သူေတြျဖစ္ၿပီးေတာ့ Facebook  ေပၚက content အမ်ားစုဟာလည္း အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူေတြအတြက္ျဖစ္ပါ တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ့္သားသမီးေလးေတြ Facebook စသုံးရင္ အသက္ကို မွန္မွန္ကန္ကန္ထည့္ခိုင္းဖို႔လိုပါတယ္။ ဒါဆို Facebook ေပၚမွာ အသက္ ၁၃ ႏွစ္ကေန ၁၈ႏွစ္ေအာက္ေတြအတြက္ content ေတြကို ခြဲျခားထားေပးလို႔ မသင့္ေတာ္တဲ့ content ေတြ ဆယ္ေက်ာ္သက္ကေလးေတြဆီကို မေရာက္ေတာ့ဘူးေပါ့။

အသက္ကို အမွန္ထည့္ထားတဲ့အခါ  ေအာက္မွာတြဲၿပီးေဖာ္ျပေပးထားတဲ့ ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြအတြက္ Facebook ေပၚ က  သီးသန႔္ features ေတြကို သုံးနိုင္လို႔ စသုံးတဲ့ ကေလးေတြအတြက္ အနည္းနဲ႔အမ်ားလုံျခဳံေစပါတယ္။
၁။ Facebook ပို႔စ္အသစ္တင္တဲ့အခါ သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ သူငယ္ခ်င္းေတြရဲ့ Facebook ေပၚက သူငယ္ခ်င္းေတြပဲ ၾကည့္လို႔ရမယ္။ ပို႔စ္ေတြကို public လုပ္လို႔မရပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သူငယ္ခ်င္းေတြ၊ သိၿပီးသားလူေတြနဲ႔ပဲ ပို႔စ္ေတြ shareလို႔ရတဲ့အတြက္ ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္ေတြလည္း အနည္းနဲ႔အမ်ား လုံျခဳံတာေပါ့။
၂။ အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူေတြလိုမဟုတ္ဘဲ ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြရဲ့ Facebook account ကို Public search က တစ္ဆင့္ရွာလို႔မရပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သူစိမ္းတစ္ရံေတြရဲ့ အေႏွာင့္အယွက္ေပးမွုကို ကာကြယ္ၿပီးသားျဖစ္ပါတယ္။
၃။ သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ပဲ chat လုပ္လို႔ရသလို သူငယ္ခ်င္းေတြရဲ့ သူငယ္ခ်င္းေတြပဲ friend request ပို႔လို႔ရပါတယ္။
၄။ ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြရဲ့ အေကာင့္ကို tag လုပ္ရာမွာ သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ သူငယ္ခ်င္းေတြရဲ့ အသိေတြပဲျမင္ရပါတယ္။

အသစ္အသစ္ေျပာင္းလဲေနတဲ့ social media ကို အမွီလိုက္ပါ။

social media အသုံးျပဳတဲ့ ဆယ္ေက်ာ္သက္ကေလးကို လမ္းျပေပးနိုင္ဖို႔ social media ဂု႐ုႀကီးျဖစ္စရာမလိုပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ social media ရဲ့ nature ကိုေတာ့ ေလ့လာထားဖို႔လိုပါတယ္။  ဥပမာ Facebook မွာဆိုရင္ မိဘေတြအတြက္ ဆယ္ေက်ာ္သက္ကေလးေတြ social media အသုံးျပဳမွုကို guideline ေပးနိုင္ဖို႔ လမ္းညႊန္ခ်က္ေတြကို ေဖာ္ျပေပးထားတဲ့ Safety Center section ရွိပါတယ္။ အဲ့မွာ သိဖို႔လိုအပ္တာေတြ၊ ကၽြမ္းက်င္သူေတြရဲ့အႀကံေပးခ်က္ေတြကို ဝင္ေရာက္ေလ့လာနိုင္ပါတယ္။

social media ေပၚမွာ ရင္းႏွီးမွုတည္ေဆာက္ထားပါ။

ကုိယ့္ရဲ့ဆယ္ေက်ာ္သက္ကေလးေတြကို social media မွာ Friend လုပ္ထားပါ။ social media ေပၚ ပို႔စ္ေတြကို အုပ္ထိန္းသူေတြ မျမင္ရေအာင္ privacy မခံဖို႔ သေဘာတူညီမွု ႀကိဳယူထားပါ။ အဲလိုလုပ္ထားမယ္ဆိုရင္ ကိုယ့္ကေလးရဲ့ ပို႔စ္ေလးေတြမွာ ဘာေတြျဖစ္ေနလဲဆိုတာကို မၾကာမၾကာေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာနိုင္တာေပါ့။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ေတြရဲ့ပို႔စ္တိုင္းကို ျပန္ၿပီး ေမးခြန္းထုတ္တာမ်ိဳးေတြမလုပ္ပါနဲ႔။ တစ္ခ်ိဳ႕အေရးမႀကီးတာေတြဆို မျမင္ခ်င္ေယာင္ေဆာင္ေပးပါ။ ဒါကလည္း ကေလးေတြရဲ့ သူတို႔အခ်င္းခ်င္းၾကားက လြတ္လပ္ခြင့္ကို အသိအမွတ္ျပဳ ရာေရာက္တဲ့အတြက္ ကိုယ့္ကို Facebook မွာ friend အျဖစ္ထားထားရတာကို သူတို႔ ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုးမျဖစ္ေတာ့ပါဘူး။

အြန္လိုင္းေပၚမွာ ေလးစားမွုေပးပါ။ မေဝဖန္ပါနဲ႔။

ကေလးေတြကို ဆိုရွယ္မီဒီယာေပၚမွာ ေဝဖန္ ကြန္းမန႔္ေပးတာမ်ိဳးေတြကို ေရွာင္ပါ။ သူတို႔ေရးထားတာေလးေတြ စာလုံးေပါင္းမွားတာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ကိုယ္မႀကိဳက္တာမ်ိဳးေတြ သူတို႔တင္မိလို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ အြန္လိုင္းေပၚမွာ တိုက္ရိုက္ ေဝဖန္တာ မ်ိဳး လုံးဝမလုပ္ပါနဲ႔။ သင္လြယ္တတ္လြယ္တဲ့အရြယ္ေတြမို႔  သူတို႔ေတြက ကိုယ္မသိေအာင္ လုပ္မယ္ဆိုရင္လည္း ဘာမွမတတ္နိုင္ ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အေပၚမွာ ေျပာထားသလို ကိုယ္က Friend အျဖစ္ရွိေနတာကို သူတို႔ သိပ္ေတာင္ သတိမထား မိေလာက္တဲ့အေနအထားမ်ိဳးျဖစ္ေအာင္ လုပ္နိုင္ရင္ အေကာင္းဆုံးပါပဲ။

social media ေပၚမွာ ပို႔စ္တင္တဲ့အခါ မတင္ခင္ ေသခ်ာစဥ္းစားဖို႔ အားေပးပါ။

ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ေတြၾကားမွာ သက္တူရြယ္တူအခ်င္းခ်င္းၾကားက ဖိအား၊ သူငယ္ခ်င္းေတြအၾကားမွာ ထင္ေပၚလိုစိတ္ စတာေလးေတြေၾကာင့္ ဆရာက်ခ်င္စိတ္နဲ႔ ေဘးကေသြးထိုးတာေတြကို လိုက္လုပ္တတ္ၾကပါတယ္။   ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ဆိုရင္အရြယ္ေရာက္ၿပီးသား users ေတြအၾကားမွာပါ social media  ေပၚမွာ မ်ိဳးစုံေရး ၾကေျပာၾက၊ အမုန္းပြားၾက၊ ျပႆနာေတြတက္ၾကတဲ့အေၾကာင္းအရာေတြက ေတာ္ေတာ္မ်ားပါတယ္။ ဆယ္ေက်ာ္သက္ကေလးေတြအေနနဲ႔ဆိုရင္ ဆင္ျခင္သုံးသပ္နိုင္စြမ္းက လူႀကီးေတြေလာက္မရွိေသးတဲ့အတြက္ ပိုၿပီး သတိထားရမွာပါ။ အီလက္ထေရာနစ္ဥပေဒနဲ႔ ၿငိစြန္းနိုင္တဲ့ ပို႔စ္ေတြ ေရးမိ၊ ရွဲမိတဲ့အခါ မလိုအပ္ဘဲ ဒုကၡမ်ားတတ္တဲ့ အတြက္ ဥပမာေပးၿပီး နားလည္ေအာင္ အသိေပးေျပာျပထားဖို႔လိုပါတယ္။

အြန္လိုင္းေပၚမွာတင္မကပါဘူး။ ဆယ္ေက်ာ္သက္ကေလးေတြကို ထိန္းေက်ာင္းတဲ့အခါ ဆူပူရိုက္ႏွက္ဆုံးမတာေတြက ထိေရာက္တဲ့နည္းလမ္းမဟုတ္ဘူးဆိုတာကို သတိျပဳဖို႔လိုပါတယ္။ အဲ့အစား အက်ိဳးအေၾကာင္းကို နားလည္ေအာင္ ရွင္းျပၿပီး နည္းေပးလမ္းျပလုပ္ေပးနိုင္ဖို႔ အေရးႀကီးတယ္ဆိုတဲ့အေၾကာင္း သိသေလာက္မွတ္သေလာက္   ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။ မိဘေတြအတြက္ အသုံးဝင္မယ့္တျခားနည္းလမ္းေလးေတြသိရင္လည္း comment က တစ္ဆင့္ ေဝမၽွေပးဖို႔လည္း တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။

 

Words by Insightgiveaways

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s